Ancient Divine Liturgy of St. James the brother of our Lord

Matins – Divine Liturgy of St. James

English text is following

Η λειτουργία του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου αποτελούσε την ευχαριστιακή ακολουθία της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων.

Τον 9ο και 10ο αιώνα καθιερώθηκαν γενικά στη Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως τα λειτουργικά τυπικά του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου και του Μεγάλου Βασιλείου. Τον 19ο αιώνα τελούνταν η Θεία Λειτουργία του Αγίου Ιακώβου πάρα πολύ σπάνια, ενώ κατά τον 20ο αιώνα ανανεώθηκε αυτό το λειτουργικό έθιμο στον Ελλαδικό χώρο και εορτάζεται στην μνήμη του Αποστόλου Ιακώβου (23 Οκτωβρίου).

Η Θεία Λειτουργία διαφοροποιείται ως προς την τάξη από τις μεταγενέστερες λειτουργίες του βυζαντινού τυπικού, του Βασιλείου του Μεγάλου και του Ιωάννου του Χρυσοστόμου. Το ανάγνωσμα από την Αγία Γραφή γίνεται στο κέντρο του Ναού και ο ιερέας να στραμμένος κατά την τέλεση της θείας Λειτουργίας προς τους πιστούς. Επίσης η θεία Κοινωνία προσφέρεται στους πιστούς διαφορετικά, καθώς μεταλαμβάνουν χωριστά το αίμα και το σώμα του Κυρίου, όπως συνηθιζόταν μέχρι τον 5ο αιώνα.

Η Λειτουργία αυτή θυμίζει κάπως την Εκκλησία που διαβάζουμε στις Πράξεις των Αποστόλων και στα κείμενα των πρώτων Πατέρων.

Σύμφωνα με τον Αρχιμανδρίτη Ελευθέριο Μπαλάκο, από αυτή την λειτουργία πρέπει να κρατάμε στο νου μας πάντοτε την απλότητα. Όσοι πιο απλοί είμαστε στην λατρεία τόσο περισσότερο αφήνουμε να φανερωθεί ο Χριστός. Επίσης τη συμμετοχή του λαού. Έντονος ο ευχητικός λόγος. Οι λεγόμενες ευχές της Λειτουργίας δεν είναι για τον λειτουργό ιερέα και μόνο. Αυτό το καταλαβαίνουμε από την «εις επήκοον» ανάγνωση που βοηθάει στην κοινή προσευχή και των καταρτισμό των πιστών! Είναι γραμμένες σε πληθυντικό αριθμό οι ευχές αυτές γιατί αφορούν το εκκλησίασμα στο σύνολο του. Με τη μυστική απαγγελία και την κατ’ ουσίαν απόκρυψη του απ’ το εκκλησίασμα στερούμε τους λαϊκούς αδελφούς μας από προσευχές σπουδαίες και υψηλές και κυρίως απ’ το «δικαίωμα» που έχουν, «δικαίωμα» που απορρέει από το Βάπτισμα και το Χρίσμα που έχουν λάβει με το οποίο ανήκουν «στο άγιο έθνος, το βασιλικό ιεράτευμα» και όπως τόνισε ο μεγάλος θεολόγος Παναγιώτης Τρεμπέλας στην Λατρεία έχουμε συν-ιερουργία κλήρου και λαού! Η συμμετοχή φαίνεται επίσης και απ’ την κοινή απαγγελία του «Πιστεύω», του «Πάτερ ημών» και επειδή οι ύμνοι είναι απλοί σε ότι ακόμη μπορούν αν ψάλουν όλοι μαζί. Την ανταλλαγή του ασπασμού της ειρήνης με τους διπλανούς μας, που μας βοηθάει να ανοιχτούμε και να καταλάβουμε πως η Εκκλησία δεν είναι ατομικό γεγονός αλλά υπόθεση της κοινότητας. Μόνο μέσα στην κοινότητα των πιστών σωζόμαστε.

The ancient Divine Liturgy of Saint Iakovos the Brother of the Lord constituted the Eucharistic sequence of the Church of Jerusalem.

In the 9th and 10th centuries, the liturgical formalities of Saint John Chrysostom and Basil the Great were generally established in the Great Church of Christ in Constantinople. In the 19th century, the Divine Liturgy of St. James was celebrated very rarely, while in the 20th century this liturgical custom was renewed in Greece and is celebrated in memory of the Apostle James (October 23).

The Divine Liturgy differs in order from the later liturgies of the Byzantine standard, Basil the Great and John Chrysostom. The reading from the Holy Bible takes place in the center of the Church and the priest faces the faithful during the Divine Liturgy. Also, Holy Communion is offered to the faithful differently, as they partake separately of the Lord’s blood and body, as was customary until the 5th century.

This Liturgy is somewhat reminiscent of the Church we read in the Acts of the Apostles and in the writings of the early Fathers.

According to Archimandrite Eleftherios Balakos, from this liturgy we must always keep simplicity in mind. The simpler we are in worship, the more we allow Christ to be revealed. Also, the participation of the people. The auspicious speech is intense. The so-called blessings of the Liturgy are not only for the officiating priest. We understand this from the “early” reading that helps in the common prayer and training of the believers! These wishes are written in the plural because they concern the congregation as a whole. With the secret recitation and essentially hiding it from the congregation, we deprive our lay brothers of important and lofty prayers and above all the “right” they have, a “right” that derives from Baptism and the crismation they have received with which they belong “to the holy nation, the royal priesthood” and as the great theologian Panagiotis Trebelas pointed out, in Worship we have a co-ministery of clergy and people! Participation can also be seen from the joint recitation of “I believe”, “Our Father” and because the hymns are simple in that they can still be sung together. The exchange of the embrace of peace with our neighbors, which helps us to open up and understand that the Church is not an individual event but a community affair. Only in the church we are saved.